Hoe maak je een website toegankelijk voor iedereen?

Probeer eens je eigen website te gebruiken zonder muis. Of lees je teksten op je telefoon in de felle zon. Grote kans dat je ergens vastloopt. Voor veel mensen is dat dagelijkse praktijk: ze zien slecht, zijn kleurenblind, kunnen hun handen niet goed gebruiken of hebben moeite met lange teksten. Een toegankelijke website werkt ook voor hen, en daarmee voor iedereen beter. In dit artikel lees je wat digitale toegankelijkheid is, wat de wet ervan vraagt en hoe je zelf begint.

Wat is digitale toegankelijkheid?

Een website is toegankelijk als iedereen hem kan waarnemen, bedienen en begrijpen, ook met een beperking of met hulpmiddelen zoals een schermlezer of vergrotingssoftware. De internationale norm hiervoor is de WCAG (Web Content Accessibility Guidelines). De WCAG is opgebouwd rond vier principes:

• Waarneembaar: iedereen kan de inhoud zien of horen, bijvoorbeeld dankzij alt-teksten en ondertiteling.
• Bedienbaar: alles werkt ook met alleen een toetsenbord, en bezoekers krijgen genoeg tijd.
• Begrijpelijk: teksten zijn helder en de website gedraagt zich voorspelbaar.
• Robuust: de code is zo opgebouwd dat hulpmiddelen hem goed kunnen lezen.

Elke eis heeft een niveau: A (de basis), AA (de gangbare norm) en AAA (het hoogste niveau). Als wetten of opdrachtgevers een eis stellen, gaat het bijna altijd om niveau AA.

Voor wie maak je je website toegankelijk?

Voor meer mensen dan je denkt. Denk aan:

• mensen die blind of slechtziend zijn, of kleurenblind;
• mensen die doof of slechthorend zijn;
• mensen die hun handen niet goed kunnen gebruiken en geen muis gebruiken;
• mensen met dyslexie, een cognitieve beperking of weinig leesvaardigheid;
• ouderen, bij wie zicht en motoriek minder worden;
• iedereen met een tijdelijke beperking (een gebroken arm) of in een lastige situatie (fel zonlicht, een trillende trein).

Is een toegankelijke website verplicht?

Dat hangt af van wie je bent en wat je aanbiedt.

• Overheden zijn al jaren verplicht om hun websites toegankelijk te maken volgens de WCAG, en moeten daarover een toegankelijkheidsverklaring publiceren.
• Bedrijven: sinds 28 juni 2025 geldt de European Accessibility Act (EAA). Die geldt voor bepaalde producten en diensten voor consumenten, waaronder webshops, bankdiensten, e-books en het kopen van vervoersbewijzen. Websites en apps van die diensten moeten toegankelijk zijn. In Nederland houdt onder meer de ACM toezicht.
• Kleine bedrijven: micro-ondernemingen (minder dan 10 medewerkers en een jaaromzet of balanstotaal van maximaal €2 miljoen) die diensten aanbieden, zijn uitgezonderd.

Een informatieve website van een zzp’er of klein mkb-bedrijf valt dus meestal niet onder de verplichting. Toch is toegankelijkheid ook dan verstandig: je bereikt meer mensen, en je bent voorbereid als je bedrijf groeit of als je een webshop start. Twijfel je of de wet voor jou geldt? Kijk dan bij de ACM of vraag juridisch advies; dit artikel is daar geen vervanging voor.

9 stappen naar een toegankelijke website

1. Schrijf in duidelijke taal

Korte zinnen, gewone woorden en uitleg bij vaktermen. Veel organisaties schrijven op taalniveau B1, dat ongeveer 80% van de Nederlanders goed kan lezen. Het helpt mensen met een leesbeperking, maar eigenlijk leest iedereen liever een heldere tekst.

2. Gebruik koppen in een logische volgorde

Eén hoofdkop (H1) per pagina, daaronder tussenkoppen (H2, H3) in de goede volgorde. Gebruik een kop niet om tekst groter te maken. Mensen met een schermlezer springen van kop naar kop om een pagina te scannen, net zoals jij met je ogen doet.

3. Geef afbeeldingen een alt-tekst

Een alt-tekst beschrijft wat er op een afbeelding staat. Een schermlezer leest die voor. Beschrijf wat belangrijk is, niet elk detail: “Daisy achter haar laptop in haar werkruimte in Arnhem” in plaats van “foto”. Is een afbeelding puur decoratief, laat de alt-tekst dan leeg, zodat de schermlezer hem overslaat.

4. Zorg voor voldoende kleurcontrast

Lichtgrijze tekst op een witte achtergrond ziet er strak uit, maar is voor veel mensen slecht leesbaar. De WCAG vraagt een contrast van minimaal 4,5:1 voor gewone tekst en 3:1 voor grote tekst. Controleer je kleuren met een contrastchecker. En gebruik kleur nooit als enige signaal: een foutmelding alleen in rood mist wie kleurenblind is. Lees ook kleurenpsychologie in webdesign.

5. Maak alles bedienbaar met het toetsenbord

Niet iedereen gebruikt een muis. Met de Tab-toets moet je door alle links, knoppen en formuliervelden kunnen lopen, met Enter iets activeren. Zorg er ook voor dat je altijd ziet waar je bent: een duidelijke rand rond het geselecteerde element (de focus). Die wordt vaak weggehaald omdat hij “lelijk” zou zijn, maar zonder focus is een toetsenbordgebruiker blind.

6. Maak formulieren duidelijk

Geef elk veld een zichtbaar label, niet alleen grijze voorbeeldtekst in het veld, die verdwijnt zodra je typt. Vertel bij een fout precies wat er mis is en hoe het goed moet: “Vul een geldig e-mailadres in”, niet alleen een rood randje.

7. Schrijf duidelijke linkteksten

“Klik hier” of “Lees meer” zegt niets als je het los van de zin hoort, en schermlezergebruikers laten zich vaak alle links op een rij voorlezen. Schrijf daarom wat de link doet: “Bekijk de prijzen voor website onderhoud”.

8. Ondertitel je video’s

Zet ondertiteling bij video’s, en een uitgeschreven tekst bij audio en podcasts. Dat helpt mensen die doof of slechthorend zijn, maar ook iedereen die in de trein zonder geluid kijkt. Start video’s en geluid niet automatisch.

9. Laat inzoomen toe

Mensen die slecht zien, vergroten de tekst tot 200% of meer. Je website moet dan nog steeds werken, zonder dat tekst over elkaar valt of je opzij moet scrollen. Een goed gebouwde responsive website heeft daar weinig moeite mee.

Zo test je de toegankelijkheid van je website

• De toetsenbordtest: leg je muis weg en probeer met Tab en Enter je contactformulier te bereiken en te versturen. Zie je steeds waar je bent?
• Zoom in: zet je browser op 200% en kijk of alles leesbaar en bruikbaar blijft.
• WAVE: een gratis tool die per pagina laat zien waar alt-teksten, labels of contrast ontbreken.
• Lighthouse: ingebouwd in Chrome (F12, tabblad Lighthouse), met een toegankelijkheidsscore en verbeterpunten.
• Een schermlezer: probeer eens VoiceOver op je iPhone of Mac, of het gratis NVDA op Windows. Het is even wennen, maar je leert er veel van.

Automatische tools vinden maar een deel van de problemen. Of een alt-tekst klopt of een tekst begrijpelijk is, beoordeelt alleen een mens.

Toegankelijkheid is het makkelijkst als je het vanaf het begin meeneemt. Bij elke website die ik bouw, let ik op contrast, koppen, labels, focus en toetsenbordbediening. Achteraf repareren kost meestal meer tijd dan het meteen goed doen.

Toegankelijk én beter vindbaar

Toegankelijkheid is voor Google geen directe rankingfactor. Maar veel van wat je ervoor doet, helpt Google wel: een logische koppenstructuur, beschrijvende alt-teksten, duidelijke linkteksten en heldere taal. Google “leest” een website namelijk ook zonder ogen. Lees meer over hoe je je website goed vindbaar maakt in Google.

Veelgestelde vragen

Conclusie

Een toegankelijke website werkt voor iedereen: voor mensen met een beperking, voor ouderen en voor wie in de zon op een telefoon kijkt. Voor webshops en andere consumentendiensten is het sinds juni 2025 in veel gevallen verplicht; voor andere websites is het simpelweg goed ondernemerschap. Begin met de basis: duidelijke taal, logische koppen, alt-teksten, voldoende contrast en een website die je met het toetsenbord kunt bedienen.

Wil je weten hoe toegankelijk jouw website is? Bij website optimalisatie lees je hoe ik je daarbij help.